ALERJİK RİNİT

Alerjik rinitte sen sık nedenler :  polen , ev tozu akarları, hayvan tüyleri, küf mantarı ve sentetik katkı maddeli besinlerdir.

1- Polen alerjisi erken ilkbahar ve erken yaz döneminde görülür. Polen alerjisini nedne olduğu rinit mevsimsel alerjik rinit , saman nezlesi olarakta bilinir.
Erken ilkbahar döneminde en sık  neden söğüt, kavak polenleri,  erken yaz döneminde buğdaygiller daha sıktır.
2- ev tozu alerjisi: ev tozu akarları yıl süren alerjik rinitten sorumludur. Buna perenial rinit te denir. Ev tozu alerjisinden akarlar, küf mantarları, hayvan tüyleri, hamam böceği, böcek artıkları sorumludur. , en çok D.Farinae   görülür. Akarlar nemli ortamda , mantarlar da banyo, mutfak gibi loş ve nemli ortamda , ev bitkilerinin yetiştirildiği toprakta yaşarlar.


Alerjik rinit bulguları: Burun akıntısı, hapşuruk, burun tıkanıklığı, burunda ve damakta kaşıntı olur. Geniz akıntısı ve buna bağlı öksürük, koku almada azalma, yorgunluk hissi, zinde uyanamama, dikkat eksikliği, konsantrasyon güçlüğü olabilir. Bazen alerjik konjoktivit denen göz nezlesi de eşlik eder. Bu durumda gözlerde kızarıklık, sulanma ve  kaşıntı olur.
Bu kişiler alerjik bünyelidir ve  egzema gibi cilt bulguları da sık görülür..
Tanıda en önemli nokta ayrıntılı bir öykü almaktır.(anamnezdir.)  Nazal mukoza ödemli, nemli ve soluk görünür. konkalar hipertrofiktir.

Fizik muayenede:  Nazal mukoza denilen burun içindeki örtücü yüzeyi ödemli, nemli ve soluk görünür. Burun içinde saydam burun sekresyonu görülür, konka denilen yumuşak dokular şiş görünür.
Tanı için kanda alerjen maddeye özgü spesifik İgE bakılabilir  , ancak negatif olması tanıyı dışlattırmaz.
Tedavide alerjen maddeden kaçınma esastır.
Özellikle hapşuruk ön planda ise antihistaminik dediğimiz ağızdan verilen şuruplar etkilidir.
Burun tıkanıklığının ön planda olduğu durumda burun içi kortizol ilacları daha etkilidir. Burun içinde oldukça düşük oranda olduğu için yan etkileri yok denecek kadar azdır. Hekim kontrolunde güvenle kullanılır.
Serum fizyolojikle nasal irrigasyon denilen burun içi yıkama da ortamdan alerjen maddelerin uzaklaşmasını sağladığı için  tedavinin bir parcasıdır.
Seçilmiş hastalarda uygulanan immunoterapi de etkili bir tedavi yöntemidir.

Öneriler:
Polen mevsiminde zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamak, kapı ve pencereleri polenlerin uçuştuğu sabah erken  saatlerde açmamak, gerekirse maske takmak,
Ev içinde havanın  kurumasını önlemek için kalorifer peteklerine su kapları koymak,
Odayı sık sık havalandırmak,
Evde hayvan ve bitki beslememek,
Tüylü ve yünlü battaniye ve  halı kullanmamak,
Peluş oyuncakla oyun oynamasına ve uyumasına  izin verilmemeli. eğer oyuncağından vazgeçemiyorsa, oyuncak haftada bir 24 saat derin dondurucuda bekletilmeli.
Çarşaf ve yastıklar 60 derecede haftada bir yıkamak,
Ev tozunu nemli bir bezle sık sık almak,
 Toz tutan kitap, biblo gibi eşyaları kapalı dolapta muhafaza etmek..

Çocuklarda Allerjik Rinit ( Allerjik Nezle )

Allerjik Rinit (=Saman Nezlesi) Nedir?

Polen , ev tozu akarı, küf mantarı gibi alerjik maddeyle  temas sonucu  aksırık, şeffaf renkli burun akıntısı,  burunda ve boğazda kaşıntı hissi, burun tıkanıklığı ve bazen de geniz akıntısı bulguları ile seyreden bir hastalıktır.

Polen alerjisine bağlı mevsimsel olabilir ya da  akarlara, küf  mantarına bağlı oluşan ve bütün bir yıl boyunca aralıklarla devam eden tabloyla da karşımıza çıkabilir.

Tek başına görülebileceği gibi, öksürük, hırıltı, nefes darlığı gibi akciğer bulguları ve gözlerde sulanma, kızarma, kaşıntı gibi göz bulgularının eşlik ettiği diğer alerjik durumlarla da görülebilir.

Alerjik Rinit Tanısı  Nasıl Konur?

İlkbahar-yaz aylarında  uzun süren ve nöbetler halinde görülen aksırık, su gibi şeffaf burun akıntısı, burun ve boğazda kaşıntı, burunda tıkanma yakınmalarının bulunması, polenlere bağlı mevsimsel allerjik rinit hastalığını düşündürür.

Eğer bu bulgular tüm yıl boyunca devam ediyorsa perenial ( süregen) allerjik rinit tanısını düşündürür.

Allerjik riniti (Saman nezlesi) olan çocukların   %30-40’ında bronş hiperreaktivitesi (hassasiyeti) veya astım, daha az sıklıkla da atopik dermatit , alerjik konjoktivit gibi diğer allerjik hastalıklar da görülmektedir.

Allerjik riniti olan çocuklarda orta kulak iltihabı, sinuzit, zatürre gibi hastalıklar daha sık görülmektedir.

Tanı, fizik muayene ile birlikte, cilt testi ve burun mukozası sürüntüsü incelenmesi ile kesinleştirilir.

Alerjik Rinit Tedavisi

Allerjikl rinit tedavisi 3 basamaklıdır. Çevresel  önlemlerin alınması, ilaç tedavisi ve  aşı (immunoterapi) .

1. Çevresel Önlemler: 

Tüm yıl boyunca belirtileri olan perenial rinitli hastaların yaşadığı yerlerde ev tozu akarı, küf mantarı , aşırı kuru hava, sigara dumanı,  parfüm, çamaşır suyu, kokulu temizlik maddeleri gibi hastalığı tetikleyici etkenlerin ortamdan uzaklaştırılması gereklidir.

 Polen hassasiyeti olan çocukların da polen dönemlerinde mümkün olduğu kadar kapalı ortamda bulunmaları önerilmektedir.

2. İlaç Tedavisi: 

 Burun Temizleme : Hazır püskürtmeli deniz suyu ya da fizyolojik serumlu ilaçların  ya da  enjektör yardımı ile burun içinin  fizyolojik serum ile düzenli olarak temizliğinin yapılması önerilir.  Bu işlem akıntıları sıvılaştırır, burnun iç kısmının nemlenmesini sağlar, alerjen maddeleri uzaklaştırır.

 Antihistaminikler :

1. Sistemik Antihistaminikler (şurup, tablet): Bu ilaçlar özellikle aksırık, burun akıntısı, burun kaşıntısı gibi şikayetlerin ortadan kaldırılması için kullanılır. Burun tıkanıklığına etkileri yoktur.  Bu ilaçlar sadece ihtiyaç olduğunda kullanılır, sürekli kullanılmazlar. Şikayetlerin arttığı zamanlarda kullanılarak belirtilerin ortaya çıkması  önleyenebilir.

2. Lokal Antihistaminikler ( burun içi sprey). Burun akıntısı, aksırık veya burun kaşıntısı şikayetlerinin yoğun olduğu dönemlerde burun içine uygulanır.

Koruyucu ilaçlar (kortizollu burun içi sprey):

Tedaviye dirençli, kronik ve yıl boyunca devam eden allerjik rinitlerde veya belirtilerin yoğun olduğu mevsimsel rinitlerde doktorun önerdiği doz ve sürede  burun içine uygulanır.

Özellikle sürekli burun tıkanıklığı şikayeti veya burun akıntısı, hapşuruk ve burun kaşıntısı şikayetlerinin aşırı yoğun olan hastalarda önerilir.

3. İmmünoterapi (aşı tedavisi): 

Şikayetlerden sorumlu olduğu saptanan allerjenin gittikçe artan dozlarda hastaya verilmesi ile o allerjene karşı duyarsızlaştırma esasına dayanır. Bu tedavi şekli hastalığın uzun süreli kontrol altına alınabilmesi için uygun hastalarda uygulanmaktadır.