grip hastalığı

Grip hastalığı, influenza denilen bir virüsla olur. Hastalığın 2 ile 5 günlük bir  kuluçka süresi vardır. Hastalık , hasta kişilerin ağız, burun sekresyonşları ile hapşurma, öksürme ya da virüsün bulaştığı ellerle dokunma tokalaşma sonucu bulaşır.Aniden başlayan  yüksek ateş, halsizlik, yorgunluk , baş ağrısı, kas ağrısı, eklem ağrıları, boğaz ağrısı, burun akıntısı veya burun tıkanıklığı, öksürük , bazen ishal ve kusma ile karakterizedir.

Grip, özellikle 2 yaşından küçük çocuklar, 65 yaş ve üzeri insanlar, hamileler , astım gibi akciğer hastalığı olanlar, kalp hastalığı gibi kronik hastalığı olanlar , diyabetikler ve  bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde ciddi hastalık tablosuna neden  olabilir.

Bu risk grubundaki hastalar grip şüphesinde  mutlaka hekime başvurmalıdır.

Grip tanısı yapılacak  testlerle kesinleştirilebilir.

Grip salgını sırasında, dengeli ve sağlıklı beslenmeli, sık sık el yıkamalı, mümkünse kalabalık ortamlara girmemeli, gripli hasta ile temas zorunluğu varsa maske takmalı, bol sıvı tüketmelidir.

Grip olan kişiler ne gibi önlemler alabilirler.?

Hastalar  kalabalık ortamlara girmemeli

Hapşırma ve öksürmeleri esnasında mutlaka tek kullanımlık kâğıt mendilleri kullanmalı ve kullandıktan sonra etrafa temas ettirmeden çöpe atmalılar.

Bol sıvı almalı

 Yatak istirahatı kesinlikle gerekir.

Gripte antibiyotiklerin yeri yoktur. Antribiyotikler florayı bozarak hastalığı şiddetlendirebilir. Doktor kontrolü olmadan ilaç alınmamalıdır.

Hastalıklarda Temas Sonrası Korunma (Proflaksi)

Grip (influenza) : Grip sonrası temas yüksek riskli gruba uygulanır.:

·         5 yaşından küçük ( özellikle 2 yas altı) çocuklar, 65  yaş üstü erişkinler

·         Altta yatan bir hastalık olması , akciğer, hematolojik, metabolik, böbrek hastalığı,

·         Bağışıklık sisteminin baskılandığı durumlar,

·         Uzun dönem aspirin tedavisi  almak zorunda olanlar

Temas sonrası proflaksi gripli kişi ile temasta; ateş başlangıcından 1 gün öncesi ve ateşin düşmesinden 1 gün sonrası  arasındaki süreçteki  temasta verilir. Temastan sonraki ilk 48 saatte verilmesi  gerekir.

Suçiçeği:

Suçiçeği ile temas sonrası aşılama koruyucudur. Temas sonrası  ilk 72 saat içinde aşı yapmak gerekir . Aşı 5 güne kadar da yapılabilir.

Ancak bağışıklık istemi baskılanmış, gebeler , prematureler ve doğumdan 5 gün önce annesi su çiçeği geçiren yenidoğanlara  ilk on gün içinde suçiçeği  immunuglobulini yapmak gerekir.

Eğer su çiçeği immunoglobulını yapılamayacaksa immun yetmezlikli hastalara temas sonrası ilk 7-10              gün içinde asiklovir verilebilir.

Hepatit B:

Aktif hepatitli HBsAg (+) anneden doğan bebeklere doğar doğmaz ilk 12 saat içinde hepatit B aşısı yapılmalı, aynı zamanda farklı bir yerden 0.5ml. HBIG yapılmalı. 2 kg ın altında doğan bebekler de buna dahildir.  İlk aşı sonrası  2. ve 6 . ayda aşılar tamamlanmalı,  9-18 aylık kanda antikor bakılmalı..

Kan ve vücut sıvıları ile temasta , iğne batması gibi aşılama yoksa ilk 24 saatte aşılama yapılmalı. Mümkünse temas edilen kişinde HbsAg bakılmalı . (+) ise temas eden kişiye  aşı ile birlikte 0.06ml/kg dan HBIG de yapılmalıdır. Temas eden aşılı ise antikor bakılır , yeterli ise müdahele gerekmez, antikor titresi, yetersiz ise rapel yapılır. Rapel dozundan 1-2 ay sonra kanda antikor titresi bakılmalı.

Kızamık:

Kızamık sonrası temasta ilk 72 saat içinde aşılanmak kızamıktan koruyucudur.

Boğmaca:

Yakın temasta kişi aşısız ise aşılanmalı. Eğer temas eden kişi riskli grupla aynı evde yaşıyorsa ( evde bebek , gebe varsa) koruyucu verilmelidir. Yakın temas:  Hasta kişiyle 1 metreden yakın yüz teması, sekresyonlarla temas, 1 saatten fazla aynı ortamda bulunmak ..Hasta kişiyle temasta  bulunanlar 3 hafta süreyle solunum yolları açısından takip edilmeli. Okulda boğmaca geçiren çocuk  varsa ilac tedavisinden sonra 5 gün süreyle;  ilaç kullanmadıysa 21 gün süreyle uzaklaştırılmalı..

Meningokok :

Uygun tedavi ile bulaştırıcılık 24 saat sonra kaybolur. En sık 2 yas altı görülür ve ikinci pikini 16-21 yaşta yapar. Meningokok ile teması olan tüm yaş grupları yüksek risklidir ve koruyucu almalıdır.

Yakın temas: hastalık bulguları ortaya  çıkmadan 7 gün önce hasta sekresyonu ile temas, 7 gün öncesindeki sürede aynı kreşte kalma, aynı yerde sık sık uyuma,8 saaatten uzun uçuşlarda birlikte bulunma.

Haftalar sonrasında ikincil vakalar görülebileceğinden aşı yapmak uygun olur.

NEZLE İLE GRİP ARASINDAKİ FARK

Havaların soğumasıyla  birlikte hastalıklar artıyor. Ani hava değişiklikleri, kışın mikropların kendini korudukları kalın tabakalı zarlar oluşturması, kapalı ortamlarda uzun süre kalınması , hasta kişilerle temas süresinin artması ile nezle , grip gibi bulaşıcı hastalıklar daha sık görülmeye başlandı.

 İkisi de solunum yolu ile bulaşmasına rağmen nezle ile grip birbirinden farklı hastalıklardır.

NEZLE İLE GRİP ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?

NEZLE:

Nezle yılın her mevsiminde görülebilir. Virüslerle oluşan, vücut kırgınlığı,  burun akıntısı, öksürük gibi bulgularla seyreden, genelde  bir haftada  kendiliğinden iyileşen bulaşıcı bir hastalıktır.
 Hastalık bütün dünyada yaygın olarak görülür. Ilıman iklim kuşağında daha çok görülür. Mevsim  değişliklerinde, ani ısı değişimi ile nezle sıklığı artar.Bu nedenle en fazla görüldüğü mevsim sonbahardır. Herkes yılda ortalama bir- iki kez nezle geçirebilir.
Hastalığa her yaşta rastlanır, ancak çocuklar erişkinlere göre daha duyarlıdırlar.
Nezle , hapşırık ve öksürük ile havaya saçılan virüslerin başka biri  tarafından solunmasıyla bulaşır.
Virüs alındığından birkaç saat sonra, nezle belirtileri başlayabilir.
Halsizlik, hafif ateş, hafif baş ağrısı, öksürük, gözlerde kızarma, yaşarma, burun akıntısı, üst solunum yollarında yanma hissi  önemli belirtilerdir.
Normal şartlarda bir hafta içinde iyileşme görülür. Ancak zatürre,  sinüzit, orta kulak iltihabı gibi komplikasyonlara neden olabilir. O zaman hstalık süreci uzar.Tedavi belirtilere yöneliktir. Baş ağrısı, kırgınlık ve ateş için parasetamol içeren ilaçlar kullanılabilir. Burnu tuzlu suyla yıkamak ve temiz tutmak önemlidir. C vitamin içeren portakal, mandalina, kuşburnu gibi meyveler tüketilebilir.  Antibiyotik kullanımı hastalığı iyileştirmediği gibi , mikropların  direnç kazanmasına neden olacağı için kesinlikle kullanılmamalıdır. Ancak  komplikasyonlardan herhangi biri gelişirse mutlaka doktora başvurmak gerekir.
Hastalıktan korunmak için yapılması gereken, nezleli kişilerden ve özellikle hastalığın çok görüldüğü aylarda toplu yaşanan kalabalık ortamlardan uzak durmaktır. El yıkama alışkanlığının kazanılması ve ellerin sık sık yıkanması bulaşmayı azaltıcı bir etkendir.

GRİP: 

Grip nezle gibi bulaşıcı bir virüs enfeksiyonudur , ancak  nezleye göre çok daha ağır seyreder. İnfluenza virüsleri insandan insana tükürük damlacıkları yoluyla bulaşır. Bütün dünyada yaygındır. Hastalık kapalı, yağışlı geçen günlerden sonra artış gösterebilir. Grip hastalığına her yaşta insan yakalanır, ancak küçük çocuklar ve vücut direnci düşmüş yaşlı ve hasta kişiler hastalığa daha çok yakalanır. Okul, kışla , fabrika , bakım evi gibi toplu yaşanılan yerlerde bulaşma kolay olduğundan buralarda daha hızlı şekilde yayılır. Sonbahar ve kış mevsimlerinde toplu ulaşım araçları, alışveriş merkezleri, sinema, tiyatro gibi kapalı mekanlar hastalığın bulaşmasını kolaylaştırır. Grip virüsünün kuluçka  süresi 1-3 gündür.  Ateş, titreme ile 39-40 dereceye çıkar. Baş, eklem ve kaslarda, özellikle sırt ve belde ağrı vardır. Kişi halsiz, düşkün ve bitkin görünür. Bazen mide bulantısı ve kusma olur. Boğaz ağrısı, şiddetli öksürük, göğüste yanma şikayetleri vardır. Hasta yatağa düşer.
Hastalık 3-4 gün içinde yavaş yavaş düzelmeye başlar ve en fazla bir haftada  kendiliğinden geçer. Eğer zatürre, kalp zarı iltihabı, beyin zarı iltihabı, sinüzit, orta kulak iltihabı gibi komplikasyonlar ortaya çıkarsa hastalık uzar ve öldürücü olabilir. Bu tehlike çocuklar ve yaşlılarda çok daha fazladır. Sık el yıkamak, kapalı ortamlardan ve hasta kişilerden uzak durmak, dengeli ve sağlıklı beslenmek, C vitamininden zengin meyve tüketimi gibi nezlede uygulanan korunma yontemleri grip için de geçerlidir.  Ateş için parasetamol içeren ilaçlar alınabilir.
Aspirin gribal enfeksiyonlarda Reye Sendromu denilen ölümcül karaciğer hasarına yol açabildiğinden kullanılmamalıdır.